Uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wymagane jest gdy w trakcie budowy nastąpiły nieprawidłowości (np. wykonano prace niezgodnie z projektem), budowa była samowolą, którą zalegalizowano w trakcie trwania prac, po zakończeniu budowy nadzór budowlany stwierdził, że dom wybudowano niezgodnie z warunkami zabudowy np. wysokość budynku jest inna niż przewidziana w planie lub budynek zajmuje większą część powierzchni działki, niż powinien (w takim przypadku pozwolenie zostanie wydane dopiero po doprowadzeniu budowy do stanu zgodnego z prawem), użytkowanie domu ma się rozpocząć przed zakończeniem robót budowlanych

Jeżeli na inwestora nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego musi on zawiadomić o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania Państwową Inspekcję Sanitarną, Państwową Inspekcję Pracy oraz Państwową Straż Pożarną. Jeżeli organy te nie udzielą odpowiedzi w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, to przyjmuje się, że nie zgłaszają sprzeciwu i wyrażają zgodę. Na wniosek o pozwolenie na użytkowanie inspektor nadzoru budowlanego (powiatowy lub wojewódzki) ma obowiązek przeprowadzenia kontroli budynku.

Co sprawdzane jest podczas kontroli

Podczas kontroli sprawdzane są:

  • zgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;
  • zgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:
    • charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
    • wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego,
    • geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy, układ połaci dachowych),
    • wykonania urządzeń budowlanych,
    • zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem;
  • wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;
  • w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych – wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;
  • uporządkowania terenu budowy.

Jeśli w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nikt się od niej nie odwoła, staje się ona ostateczna i w domu można zamieszkać zgodnie z prawem.