Drewno klejone warstwowo to: element konstrukcyjny utworzony w wyniku sklejenia warstw drewna o zasadniczo równoległym układzie włókien (kleje melaminowe i rezorcynowe). W ten sposób można wytwarzać elementy o litym przekroju poprzecznym prostokątnym.

Nie wpływa to w żaden sposób na naturalne walory drewna (spoiny klejone są niemal niewidoczne), jednak w znaczny sposób podnosi parametry wytrzymałościowe. Możliwe jest zwiększenie wielkości elementów, co pozwala na pokonywanie rozpiętości nawet 200 m. Warstwowe klejenie drewna daje możliwość kształtowania belek w łuki, bez dodatkowych kosztów, a belkom prostym przy dużych obciążeniach nadawania niewielkiego łuku –odwrotnej strzałki ugięcia. Po posmarowaniu klejem elementy w specjalnych ściskach są formowane w zadane kształty, następnie są obrabiane i szlifowane. Architektura i projektowanie konstrukcyjne z materiałem, który można dowolnie kształtować są prawie nieograniczone. Elementy z drewna klejonego można dowolnie wyginać, formować i łączyć. Właściwości plastyczne drewna, znane już w starożytności, do dzisiaj stanowią jedną z najbardziej cenionych zalet. Budowle i wnętrza, ze względu na charakterystyczną modułowość można swobodnie kształtować i rozbudowywać.

Drewno to surowiec, otrzymany ze ściętych drzew, kształtowany przez obróbkę mechaniczną. Wielkości elementów wykonanych z drewna są ograniczone do wielkości surowca, przekrycia drewniane osiągają zazwyczaj kilkanaście metrów a wraz ze wzrostem rozpiętości wzrasta stopień skomplikowania i wysokość więźby.

Odporność ogniowa drewna klejonego

Drewno klejone ma bardzo wysoką odporność ogniową i bez problemu spełnia wymogi normowe w każdej klasie odporności ogniowej, co czyni je szczególnie przydatne przy projektowaniu budynków użyteczności publicznej, gdzie często wymagana jest nawet godzinna odporność. Projektując z drewna klejonego trzeba pamiętać, że jest ono absolutnie bezpiecznym materiałem, co przeczy stereotypom o łatwopalnych właściwościach samego drewna.

Podczas pożaru, o ile przekroje są właściwie dobrane i jeśli elementy nie znajdują się bezpośrednio w ogniu, płomień gaśnie niemal samoczynnie. Płomienie nie mają się czego „uchwycić”. Wokół nienaruszonego rdzenia elementu nośnego tworzy się zwęglona warstwa zmniejszająca dopływ tlenu i ciepła do rdzenia, co znacznie spowalnia dalsze spalanie. Zwęglona powłoka chroni przed zniszczeniem struktury wewnętrzne elementu konstrukcyjnego, dzięki czemu może długo zachować nośność. Wiele innych materiałów osiąga stan plastyczności, gdy temperatura się podnosi do pewnego poziomu i konstrukcja zawala się pod własnym ciężarem.

Elementy klejone sklasyfikowane są przez Instytut Techniki Budowlanej jako: • SRO (Słabo Rozprzestrzeniające Ogień) przy grubościach poniżej 12cm • NRO (Nie Rozprzestrzeniające Ognia) przy grubościach powyżej 12cm, lub poniżej 12cm w wypadku zabezpieczenia środkiem ogniochronnym. Elementy posiadają klasy odporności ogniowej elementów nośnych nie pełniących funkcji oddzielających F 0,5 (R30) i F 1 (R 60) w zależności od przyjętych wymiarów. Odporność ogniową można zwiększać dodając do szerokości 12 cm (NRO) po około 2 cm z każdej strony na 30 min. R – wyraża czas, w którym elementy nośne zachowują nośność ogniową.

Przy wymogu klasy F 1 szczególną uwagę należy zwrócić na projektowanie elementów połączeń, które w przypadku złączy stalowych umieszczane są w drewnie. Elementy z drewna można także impregnować preparatami ogniochronnymi. Elementy z drewna klejonego powstają przez obróbkę i sklejanie tarcicy – desek o wysokości 33 mm (belki łukowe) i 40 mm (belki proste), łączonych na długości na tzw. połączenia klinowe. Spoiny powinny zachować spójność podczas całego zamierzonego okresu użytkowania konstrukcji.

Impregnacja:

Impregnacja odbywa się w fabryce metodą nakładania powierzchniowego lub inną (wg wytycznych producentów impregnatów) na wyraźne życzenie klienta. Impregnowanie przeciwko grzybom, pleśniom i owadom lub ogniochronne, malowanie i lakierowanie dekoracyjne nie jest standardem, tak więc rodzaj impregnacji musi także być wyraźnie określony (odporność ogniową uzyskuje się przez sam przekrój elementu).

W Niemczech i krajach Skandynawskich impregnacja elementów znajdujących się wewnątrz budynku nie jest konieczna, gdyż przy pozyskiwaniu, selekcji i obróbce tarcicy przestrzega się określonej technologii, która utrzymuje naturalną odporność drewna na korozję. Argumentem przeciwko chemicznej impregnacji jest też powszechne przekonanie, że może ona być w jakiś sposób szkodliwa dla ludzi (skoro jest trująca dla owadów). Gdy konstrukcja jest dobrze zaprojektowana, znajduje się w zamkniętym, dobrze przewietrzanym budynku, drewno zachowa swoje walory i nośność przez wiele lat. Możliwa jest jedynie zmiana koloru na ciemniejszy.

Polski ITB (instrukcja ITB nr 312) mówi jednak o konieczności stosowania każdorazowo impregnacji przeciwko korozji biologicznej. Drewno klejone stosowane na zewnątrz, narażone na działanie wody i wpływ czynników atmosferycznych powinno być zabezpieczone preparatami przeciwko korozji biologicznej w połączeniu ze środkiem zabezpieczającym powierzchnię przed wodą, powinno być także starannie konserwowane przynajmniej raz na kilka lat.

Zasady użytkowania:

Drewno klejone jest materiałem budowlanym o ulepszonych właściwościach wykonanym z naturalnego drewna. Aby dobrze służyło jako materiał budowlany należy przestrzegać poniższych zasad i wskazówek. Drewno jest delikatne i powinno być tak montowane by go nie uszkodzić. Powinno być odpowiednio przewożone i zdejmowane z transportu. Przed wbudowaniem, drewno budowlane, które jest wystawione na działanie warunków atmosferycznych należy w fachowy sposób zabezpieczyć.

Transport:

Z powodu zazwyczaj dużych wymiarów i stosunkowo smukłej formy elementów należy podczas transportu, składowania i montażu szczególną uwagę zwrócić na ich prawidłowe ułożenie na miejscu składowania, zabezpieczenie pionowej stateczności (przed wywróceniem się elementów) oraz stężanie.

Rozładunek:

Do rozładunku i montażu wskazane jest zastosowanie takich zawiesi, które będą chroniły przede wszystkim (ale nie tylko) pas dolny podnoszonego elementu z drewna klejonego.

Składowanie:

Drewno klejone może być przechowywane na dworze pod warunkiem, że zostanie przekryte od warunków atmosferycznych i jest dobrze wentylowane. Folię owijającą elementy należy rozciąć od dołu i rozszczelnić by umożliwić dobrą wentylację. Miejsce do składowania powinno być równe i suche, pomiędzy elementami powinno się układać przekładki umożliwiające równomierny rozkład i utrzymanie geometrii.

Montaż:

Można pozbyć się zabrudzeń drewna klejonego, jednak nie obędzie się bez lekko jaśniejszych śladów pozostałych po wyczyszczeniu takich brudnych miejsc. Drobne zabrudzenia czy też odciśnięcia mechaniczne są nieuniknione a zatem dopuszczalne. Podczas montażu należy poprzez fachowe wykonawstwo uniknąć mimośrodu, w przeciwnym razie należy liczyć się z tym, że pojawią się nie brane w obliczeniach statycznych pod uwagę dodatkowe wymagania co do statyki. Wykonanie przy montażu dodatkowych otworów czy nacięć jest dozwolone tylko i wyłącznie po ustaleniach i uzyskaniu zgody odpowiedzialnego za konstrukcję projektanta. Pokrycie dachu i wykończenie ścian należy wykonać krótko po zmontowaniu konstrukcji z drewna klejonego, dzięki czemu unika się nadmiernego przyjmowania przez konstrukcję wilgoci.

Początki użytkowania:

W budynkach ogrzewanych, do „rozruchu” konstrukcji należy podejść świadomie: zalecane jest powolne zwiększanie temperatury wewnątrz budynku z konstrukcją z drewna klejonego, dzięki czemu wilgotność drewna konstrukcyjnego stopniowo wyrówna się z wilgotnością powietrza. Zalecenie takie należy bezwzględnie przekazać Generalnemu Wykonawcy przy odbiorze konstrukcji lub Wykonawcy, który przejmuje dalsze prowadzenie robót budowlanych.

Konserwacja:

Właściwe drewnu wysychanie w suchych warunkach może powodować powstawanie szczelin na drewnie klejonym, jednakże takie szczeliny czy pęknięcia do głębokości 1/6 szerokości pojedynczego elementu z drewna klejonego nie stanowią zagrożenia dla stateczności elementu z drewna klejonego Przed powtórnym malowaniem impregnatem należy ustalić jaki jest skład zastosowanego pierwotnie w zakładzie produkcyjnym środka impregnującego, tak aby skład nowo nakładanego impregnatu nie wywołał nieporządnych skutków. – Powtórna impregnacja będzie najwcześniej wymagana na elementach z drewna klejonego, które są bezpośrednio wystawione na działanie czynników atmosferycznych. Najodpowiedniejszą porą dla impregnacji są miesiące letnie. Podczas malowania impregnatem należy zwrócić szczególną uwagę na to, by środek dotarł do wewnątrz istniejących już szczelin lub pęknięć.

Zmiany:

Zmiany układu statycznego, obciążeń lub spowodowanie osłabienia przekrojów (np. wiercenie dodatkowych otworów) są dozwolone tylko i wyłącznie po ustaleniach i uzyskaniu zgody odpowiedzialnego za konstrukcję projektanta. Zmiany parametrów fizycznych w budynku poprzez np. zmiany w opierzeniu, wykonanie ślepego pułapu, itp., należy uprzednio ustalić z projektantem.

Zalety drewna klejonego warstwowo:

  • bardzo wysoka wytrzymałość i sztywność przy małym ciężarze
  • wysoka stabilność kształtów i wymiarów
  • minimalna skłonność do powstawania pęknięć
  • brak skręcania belek także przy dużych przekrojach i długościach
  • we względu na suszenie komorowe do wilgotności 8-12% z reguły nie jest potrzebna żadna chemiczna ochrona drewna (w zależności od rodzaju konstrukcji)
  • odporność na agresywne środowisko; doskonały materiał na konstrukcje magazynów soli, środków chemicznych itp.
  • duża odporność ogniowa
  • najwyższa jakość gwarantowana przez własny jak i zewnętrzny nadzór produkcji

Klasy wytrzymałości

Klasyfikacja drewna klejonego, w zależności od wytrzymałości charakterystycznej na zginanie, klasy: GL 24, GL 28, GL 32, GL 36, GL 40.